Diamenty żółte

Diamenty żółte, a dokładniej barwa żółta pojawia się w diamentach wtedy, gdy z widma światła białego usunięty zostanie odcinek fioletowo-niebieski.
Istnieje sześć przyczyn takiej absorpcji powodującej, że diamenty mają barwę żółtą. Wszystkie związane są z diamentami typu pierwszego. Trzy z nich odgrywają zasadniczą rolę w kształtowaniu barwy żółtych diamentów.
Najczęstszą z przyczyn jest barwność żółta zawdzięczana agregatom azotu w postaci centrum N3 i N2.

Drugą przyczyną są dodatkowe defekty implikowane wtrąceniami wodoru. Powodują one absorpcję w żółtozielonym odcinku widma widzialnego i pojawienie się nieznacznego szarego tonu w żółtawej barwie zawierającego je diamentu. Diamenty takie są chętnie wykorzystywane do napromieniowywania.

Trzecia przyczyna, znacznie już rzadsza, wynika z obecności izolowanych atomów azotu w sieci krystalicznej diamentu (typ Ib). Są one odpowiedzialne za absorpcję przy 560 nm, powodującą nasyconą barwę żółtą. Diamenty z taką barwą mają nazwę Canary.
Natomiast barwa pomarańczowa powodowana jest defektem zwanym pasmo 480 nm. Ta rozległa strefa absorpcji w fioletowo-niebieskim odcinku widma widzialnego powodowana jest defektem o nierozpoznanej do dziś naturze i genezie.

Diamenty niebieskie

Diamenty niebieskie występują w przyrodzie bardzo rzadko.
Najbardziej znaną przyczyną niebieskiej barwy diamentów są atomy boru. Ale są jeszcze dwie inne kategorie niebieskich diamentów. Chodzi o diamenty naturalnie napromieniowane. Wytworzone nim luki sieciowe, tzw. centra GR1, absorbują fale czerwone i pomarańczowe. Barwa diamentu jest wówczas podobna do barwy akwamarynu. Może być otrzymana także przez napromieniowanie wiązką elektronów (ich handlowa nazwa to Ice-Blue Diamond). Trzecim powodem niebieskiej barwności diamentów mogą być defekty związane z wodorem (w diamentach typu Ia). Dokładnie rzecz biorąc są to diamenty szare z mocnym tonem niebieskim lub fioletowym. Ich defekty wodorowe powodują absorbcję w czerwonym, a czasami też w żółto-zielonym odcinku widma widzialnego. Niektóre bogate w wodór diamenty mogą charakteryzować się barwą fioletową.

Diamenty brązowe

Diamenty brązowe są najbardziej rozpowszechnioną odmianą barwną diamentów naturalnych.
Udział tych diamentów w wydobyciu światowym może sięgać nawet 70-80%, na przykład w kopalni Argyle w Australii. Barwa brązowa sprawiała, że diamenty te były kiedyś mało atrakcyjnymi w oczach nabywców i skłaniała jedynie do wykorzystania przemysłowego. Ale nowa strategia marketingowa (wprowadzenie atrakcyjnego nazewnictwa typu: szampan, koniak, kawa, czekolada, cynamon, itp.), zrobiły swoje i spowodowały, że brązowe diamenty stały się w dzisiejszych czasach kamieniami dość powszechnie wykorzystywanymi w jubilerstwie. Stworzono nawet specjalne skale barw umożliwiające ich ocenę, np. skala barwy diamentów brązowych typu „Champagne” stworzona i stosowana przez Argyle Diamonds.
Do niedawna za główny powód brązowej barwności uznawano deformacje plastyczne. Szczególnie wyraziste jest to w diamentach prawie bez wtrąceń atomowych (diamenty typu IIa). Ostatnie prace wskazują jednak na rozległe defekty lukowe (minipustki) jako na najważniejszy powód brązowej barwności. Miałyby je tworzyć skupiska liczące od 30 do 60 luk. Mimo coraz większej liczby wskazywanych przyczyn, dokładne wyjaśnienie powodu brązowej barwności diamentów nie zostało jeszcze podane. A to dlatego, że nie ma jednej przyczyny takiej barwności diamentów. Zapewne dlatego też tylko niektóre z nich nadają się do poprawiania barwy.

Diamenty różowe

Diamenty różowe należą do jednego z dwu typów, są to diamenty typu Ia lub diamenty typu IIa. Główną przyczyną ich barwności jest centrum barwne powodujące rozległą absorbcję o różnym nasileniu wokół 550 nm.
Model przyczyny tej absorbcji nie został jeszcze wypracowany. Sądzi się jednak, że barwa różowa powodowana taką absorbcją uwarunkowana jest deformacjami plastycznymi. Nie jest jednak jasne dlaczego deformacje plastyczne mogą generować w pewnych wypadkach barwę różową, w innych brązową. Drugą przyczyną barwności diamentów są centra NV w diamentach typu IIa manifestowane ostrym pikiem absorbcji 637 nm. Diamenty różowe o takiej absorbcji nazywane są Różówą Golkondą.

Diamenty czarne

Diamenty o barwie czarnej zaistniały na rynku jubilerskim ledwie nieco ponad 10 lat temu. Czarna barwa diamentów jest powodowana najczęściej licznymi czarnymi i szarymi inkluzjami o różnej naturze tkwiącymi w bezbarwnej matrycy diamentowej, a będącymi na przykład drobinkami grafitu lub siarczków. Powodem ciemnej barwy diamentu może być też wielka liczba drobnych pęknięć we wnętrzu kamienia bądź niska jasność matrycy diamentowej.

Jednak z uwagi na fakt, że czarne diamenty zawierają grafit w postaci wielu czarnych inkluzji, diamenty te są trudne do oszlifowania i polerowania. Stąd ich wygląd jest mało atrakcyjny.
Dlatego czarne diamenty w większości przypadków są produktem traktowania polegającego bądź na napromieniowaniu wysokoenergetyczną wiązką elektronową lub neutronową bądź na obróbce termicznej w atmosferze redukcyjnej. Silne napromieniowanie generuje tak liczne centra GR1, że diament sprawia wrażenie czarnego. Z kolei obróbka termiczna powoduje silną, głównie powierzchniową grafityzację poddanego jej diamentu.