Diamenty – występowanie i wydobycie w Indiach, Indonezji, Brazylii

Diamenty indyjskie
Zanim odkryto diamenty w Brazylii jedynym znanym miejscem ich występowania były Indie. Od czasów starożytnych aż do połowy XVIII wieku wydobyto tam wiele pięknych diamentów; pochodzi stąd m. in. słynny diament Koh-i-Noor. Po odkryciu diamentów w Brazylii powątpiewano w ich prawdziwość, powszechnie bowiem panował wtedy pogląd, że prawdziwe diamenty występują tylko w Indiach. Gdy pierwsze diamenty brazylijskie nie mogły znaleźć nabywców posyłano je do Indii, aby stamtąd przekazywać je do obrotu handlowego jako rzekome diamenty indyjskie.
Indie, gdzie dawniej wydobywano diamenty o masie setek tysięcy karatów, mają obecnie produkcję znikomą. Są to na ogół diamenty pochodzenia aluwialnego, występujące we wschodniej części wyżyny Dekan, w dorzeczach Panar, Kistnah, Godawari, Mahandi i bocznych dopływów Gangesu. Częściowo są to złoża aluwialne, niektóre z nich jednak pochodzą ze starych zlepieńców przedkambryjskich. W Panar eksploatowano również jeden komin kimberlitowy. W 1976 r. wydobyto w Indiach ogółem 20 tysięcy karatów diamentów. Były to głównie diamenty jubilerskie - 17000 karatów. Obecnie diamenty pozyskuje się wyłącznie w okręgu Panna; roczna produkcja nie przekracza 8 tysięcy karatów.

Diamenty indonezyjskie
Niewiele diamentów wydobywa  się obecnie z aluwialnych złóż w zachodniej i południowej części Borneo (Kalimantan), która, podobnie jak Indie, dostarczała dawniej piękne diamenty w większych ilościach.

Diamenty brazylijskie
Pierwsze diamenty brazylijskie zostały odkryte przez poszukiwaczy złota w 1725 r. w prowincji Minas Gerais. Prowincja ta do dziś jest najważniejszym obszarem diamentonośnym. Najwięcej diamentów dostarczył tamtejszy okręg Diamantina. Ważnym terenem eksploatacji jest również Bahia,gdzie diamenty odkryto w 1755 r., lecz na większą skalę zaczęto je wydobywać w końcu XIX wieku. Diamenty brazylijskie spotykane są również na obszarach Mato Grosso i Piaui, gdzie występują w złożach wtórnych, w zlepieńcach i brekcjach w korytach współczesnych rzek oraz w osadach starych tarasów. Diamenty z Bahii są przeważnie typu karbonado, o własnościach wysoko cenionych w przemyśle. Jeden ze znalezionych diamentów miał masę 3078 karatów. Niektóre z diamentów brazylijskich odznaczają się wysoką jakością, chociaż duże kamienie zdarzają się rzadko. Ocenia się, że zasobność brazylijskich złóż jest znaczna, jednak panujące tam warunki klimatyczne bardzo utrudniają zarówno poszukiwania jak i eksploatację, dlatego też udział Brazylii na światowym rynku diamentów jest niewielki i rzadko przekracza 300 tysięcy karatów rocznie, w tym ok. 90 tysięcy karatów diamentów jubilerskich.

Laboratorium Gemmologiczne - wycena i analiza diamentów

Rynkowa wartość diamentów oszlifowanych (brylantów) - poza podażą i popytem - jest zawsze funkcją wielkości (masy) diamentu, klasy barwy, jego czystości i poprawności wykonania szlifu (tzw. finish). Jeśli wycena diamentów nie nastręcza problemów, to już identyfikacja autentyczności i natury diamentu (brylantu) wymaga przeprowadzenia badania i analizy przez laboratorium gemmologiczne. W roku 2010 powstało w centrum Polski Laboratorium Gemmologiczne Signo GemTechLab, które jest niezależnym laboratorium firmy SIGNO DIAMONDS.
Laboratorium Gemmologiczne Signo GemTechLab koncentruje się na certyfikacji diamentów dla firm i osób prywatnych, jak również na prowadzeniu badań nad diamentami poprawianymi, imitacjami oraz diamentami syntetycznymi.
Laboratorium oferuje rygorystyczne podejście naukowe i gemmologiczne i umożliwia swoim klientom, osobom prawnym jak i prywatnym, precyzyjną charakterystykę ich diamentów (identyfikacja obecności poprawiania, pochodzenia geograficznego, etc.).
Techniki analizy stosowane w laboratorium są nieniszczące i gwarantują pełne bezpieczeństwo właścicielowi. Zakres badań obejmuje: identyfikację inkluzji, określenie rodzaju oraz charakteru inkluzji, klasyfikację czystości, klasyfikację barwy, ocenę proporcji, symetrii, polerowania, wykończenia, określenie luminescencji (fluorescencji i fosforescencji), identyfikację diamentów naturalnych, imitacji (np. moissanitów) i diamentów syntetycznych, identyfikację diamentów poprawianych w celu polepszenia ich barwy i czystości oraz identyfikację diamentów o sztucznie zmienionej barwie.
Innowacyjną usługą tego laboratorium na polskim rynku jest kwestia dostarczenia diamentu do laboratorium.
Otóż po telefonicznym przyjęciu zlecenia, Laboratorium Gemmologiczne Signo GemTechLab przysyła po diament firmę kurierską, a po wykonaniu badania firma kurierska dostarcza diament jego właścicielowi - oczywiście przesyłki są ubezpieczone i monitorowane zarówno przez laboratorium jak i przez właściciela diamentu.

Diamenty różowe

Diamenty różowe należą do jednego z dwu typów, są to diamenty typu Ia lub diamenty typu IIa. Główną przyczyną ich barwności jest centrum barwne powodujące rozległą absorbcję o różnym nasileniu wokół 550 nm.
Model przyczyny tej absorbcji nie został jeszcze wypracowany. Sądzi się jednak, że barwa różowa powodowana taką absorbcją uwarunkowana jest deformacjami plastycznymi. Nie jest jednak jasne dlaczego deformacje plastyczne mogą generować w pewnych wypadkach barwę różową, w innych brązową. Drugą przyczyną barwności diamentów są centra NV w diamentach typu IIa manifestowane ostrym pikiem absorbcji 637 nm. Diamenty różowe o takiej absorbcji nazywane są Różówą Golkondą.

Diamenty Inwestycyjne - zalety inwestowania w diamenty

Diamenty są wykorzystywane nie tylko do tworzenia drogocennej biżuterii, ale mogą być również traktowane jako długoterminowe lukratywne inwestycje. Stąd nazwa diamenty inwestycyjne lub diamenty, brylanty lokacyjne.

W przeciwieństwie do innych inwestycji, które są monitorowane przez różne instytucje oraz obciążone kosztami obsługi, zarządzania, ubezpieczenia, podatkami, czy ryzykiem zniszczenia, bankructwa funduszy, banku, państwa, etc., diamenty inwestycyjne, lokacyjne można trzymać we własnych rękach, zapewnić im bezpieczeństwo w swoim domu, czy nawet podarować komuś wyjątkowemu w prezencie.

Diamenty inwestycyjne to diamenty o najwyższych parametrach tzw. 4c – odpowiedniej barwie, czystości, szlifie i masie.
Ceny wysokiej jakości diamentów surowych i oszlifowanych stale rosną. Wynika to z powolnego wyczerpywania się złóż, znacznego wzrostu popytu w krajach azjatyckich oraz dywersyfikacji portfela inwestycyjnego i traktowania zakupu diamentów jako długoterminowej lokaty kapitału. Faktem jest, że nie było spadku cen diamentów w ciągu ostatnich 30 lat.
   
W perspektywie kolejnych lat należy spodziewać się znacznego wzrostu cen wysokiej jakości brylantów z kilku powodów:
1/ gospodarka światowa wychodzi z kryzysu ekonomicznego, głównie chodzi o rynek amerykański, największy na świecie pod względem wielkości konsumpcji diamentów (ponad 50%);
2/ występują braki w dostawach wysokiej jakości surowca a jego ceny stale rosną;
3/ złoża diamentów powoli się wyczerpują, a przewidywane terminy eksploatacji dotychczas pracujących kopalni podziemnych określa się na 2020 r.;
4/ wzrasta w szybkim tempie zapotrzebowanie na diamenty na nowych rynkach azjatyckich.

Wartość diamentów rośnie znacznie szybciej w ciągu ostatnich kilku lat, więc im wcześniej zacznie się inwestować, tym więcej się zyska.

Brylancja

Brylancja, to pojęcie używane głównie w gemmologii i określa zespół efektów świetlnych obserwowanych w diamentach o szlifie brylantowym.

Na brylancję składają się:
- brylancja zewnętrzna, czyli tzw. blask lub połysk; jest ona rezultatem współdziałania współczynnika załamania światła materiału i jakości uzyskanego poleru tafli obiektu; powstaje w związku z odbiciem światła od powierzchni korony,
- brylancja wewnętrzna, czyli tzw. życie lub jasność; jest ona spowodowana całkowitym wewnętrznym odbiciem światła od fasetek podstawy obiektu; im więcej światła odbije się w podstawie obiektu z nałożonym szlifem fasetkowym, tym jest on żywszy i jaśniejszy i zależy od wielkości tafli, proporcji podstawy oraz symetrii, wielkości obiektu i zależności kątowych pomiędzy fasetkami korony,
- brylancja rozproszona, czyli tzw. ogień lub gra barw; jest wynikiem dyspersji współczynnika załamania światła; zależy od wielkości powierzchni fasetek oraz od kąta rozwarcia korony,
- brylancja scyntylacyjna, czyli krótkotrwałe lśnienie migotliwym blaskiem o zmiennej barwie, obserwowane przy każdym ruchu kamienia; liczność refleksów świetlnych zależy od rodzaju kamienia, liczby, wielkości i symetrii rozmieszczenia fasetek oraz jakości wypolerowania.
Wpływ szlifu brylantowego na brylancję obiektu wynika z jego parametrów, m. in.: średnicy i grubości rondysty, średnicy tafli, wysokości korony, pawilonu, całkowitej, kąta nachylenia głównych faset korony i pawilonu względem płaszczyzny rondysty.
Błędy brylancji wynikają głównie z nieprawidłowej obróbki lub doboru niewłaściwego szlifu, gdy dla zachowania jak największej masy diamentu dobiera się szlif pozbawiający go części efektownych zjawisk optycznych. Do pospolitych błędów brylancji należą:
- efekt „okna”, gdy światło przenika przez diament bez odbicia się od faset podstawy; w badaniu lupowym widoczny jest wyraźnie krąg ciemnych plam w brzeżnej części tafli oglądanej prostopadle od góry z odległości około 25 – 30 cm,
- „wyciek światła”, gdy światło odbite pierwszy raz od faset podstawy nie ulega ponownie odbiciu od faset podstawy, lecz wychodzi przez nie na zewnątrz; podczas obserwacji lupowej widać ciemne plamy w centralnej części tafli oglądanej prostopadle od góry z odległości 25 – 30 cm, a diament sprawia wrażenie pochłaniającego światło.
Aby z diamentu można było wydobyć najkorzystniejsze efekty optyczne, szlif brylantowy musi spełnić określone proporcje. Do tego celu używa się tzw. standardów, czyli praktycznie sprawdzonych wzorców szlifu brylantowego uwzględniających przewidywania i założenia teoretyczne.

Brylant - diament o szlifie okrągłym brylantowym

Błędne jest powszechne przekonanie, że brylant to oszlifowany diament. Stawianie znaku równości brylant = oszlifowany diament jest, mówiąc kolokwialnie, półprawdą, bo choć każdy brylant jest oszlifowanym diamentem, to nie każdy oszlifowany diament jest brylantem.
Otóż nazwa brylant, często utożsamiana z nazwą diament, oznacza znormalizowaną i ściśle określoną formę szlifu.
Rozpowszechnienie się w Europie sztuki szlifu fasetowego jest związane z działalnością szlifierzy weneckich i flandryjskich. Taki szlif prawdopodobnie pojawił się około XIV – XV wieku.
Obiekty z nałożonym szlifem fasetowym mają sztucznie wytworzone płaskie ścianki nazywane fasetami. Są one ustawione względem siebie pod różnymi kątami.
Wyróżnia się dwa zasadnicze typy szlifu fasetowego:
- brylantowy,
- schodkowy (szmaragdowy).
Pod pojęciem szlifu brylantowego rozumie się okrągłą formę, która w górnej części ma 32 fasety (bez tafli), a w dolnej 24 – fasety (bez koletu).
Szlif brylantowy nakłada się głównie na diament, z zamiarem uzyskania najkorzystniejszych efektów optycznych, które obejmowane są ogólnym mianem brylancji.

Diamenty czarne

Diamenty o barwie czarnej zaistniały na rynku jubilerskim ledwie nieco ponad 10 lat temu. Czarna barwa diamentów jest powodowana najczęściej licznymi czarnymi i szarymi inkluzjami o różnej naturze tkwiącymi w bezbarwnej matrycy diamentowej, a będącymi na przykład drobinkami grafitu lub siarczków. Powodem ciemnej barwy diamentu może być też wielka liczba drobnych pęknięć we wnętrzu kamienia bądź niska jasność matrycy diamentowej.

Jednak z uwagi na fakt, że czarne diamenty zawierają grafit w postaci wielu czarnych inkluzji, diamenty te są trudne do oszlifowania i polerowania. Stąd ich wygląd jest mało atrakcyjny.
Dlatego czarne diamenty w większości przypadków są produktem traktowania polegającego bądź na napromieniowaniu wysokoenergetyczną wiązką elektronową lub neutronową bądź na obróbce termicznej w atmosferze redukcyjnej. Silne napromieniowanie generuje tak liczne centra GR1, że diament sprawia wrażenie czarnego. Z kolei obróbka termiczna powoduje silną, głównie powierzchniową grafityzację poddanego jej diamentu.